VAN HAKKINDA 
Hamurkesen Camii
|
| Van ili Gürpınar ilçesi Hamurkesen Köyünde, kalenin doğusunda bulunan bu caminin giriş kapısı üzerindeki kitabesinden öğrenildiğine göre Seyyid Muhammed tarafından 1710 yılında yaptırılmıştır. |
Kesme taştan kare planlı olarak yapılan caminin üzeri pandantifli bir kubbe ile örtülmüştür. Kuzey yönündeki taç kapısı kesme taştan olup, geometrik bezeme ve silmelerle çerçeve içerisine alınmıştır. Cami içerisinde herhangi bir bezeme elemanına rastlanmamıştır. Mihrap nişi yarım yuvarlak bir niş şeklindedir
Kaya Çelebi Camii
|
| Eski Van şehrinin Orta Kapı mahallesinde Tebriz kapısına yakın bir alanda bulunmaktadır. |
Edinilen tarihi kaynaklara göre medrese 1660 yılında Kaya Çelebizade Koçi Bey tarafından yapılmaya başlanmış idam edilmesi üzerine, 1665ten sonra cami, Cem Dedemoğlu Mehmet Bey tarafından tamamlanmıştır. Günümüze medresesi ulaşmamıştır.
Cami, kare planlı tek kubbeli bir harim yerinden meydana gelmektedir. Girişte beş gözlü bir cemaat yeri ve kuzeybatı köşesinde yer alan minaresi, kare kaideli silindirik gövdeli tek şerefeli minareler grubundadır. Kuzey cephenin ortasında girişi sağlayan kapı bulunmaktadır. Bu cephedeki kapı ve pencerelerde bitkisel ve geometrik süslemeler yer almaktadır. İki renkli kesme taşlarla inşa edilmiş caminin cepheleri değişik formlarda pencerelerle hareketlendirilmiştir.
Cami belli bir süre ibadete açılmışsa da günümüzde ibadete kapalıdır. Bu açıdan Eski Van şehrinde ibadete açık kalabilen tek cami özelliğini de kaybetmiştir.
Hüsrev Paşa Camii
|
| Eski Van şehrinin Orta kapı mahallesinde yer almaktadır. Caminin kapısı üzerindeki kitabeye göre cami, 1567 yılında Van Beylerbeyi Koca Hüsrev Paşa tarafından yaptırılmıştır. |
Hüsreviye ve Kurşunlu cami olarak da anılmaktadır. Camii, medrese, sıbyan mektebi, imaret, türbe, hamam ve hanın bulunduğu külliyeden sadece cami ve minaresi onarılarak günümüze taşınabilmiştir. Bunlardan biri büyük ölçüde Mimar Sinan tarafından yapıldığı söylenmektedir. Diğer bir görüş ise Selman adında bir mimarın olduğu yönündedir. Cami kare planlı olup üzeri kubbe ile örtülü caminin kuzeyinde, beş gözlü bir cemaat yeri bulunmaktadır. Kuzey cephede kemerli bir girinti içerisinde kapı açılmıştır, kapının bulunduğu kuzey cephe ile diğer cepheler pencereler açılarak yapıya hareketlilik kazandırılmıştır. Kuzeybatı köşede minaresi bulunmaktadır. Minare kare kaideli, silindirik gövdeli tek şerefeli minareler grubundadır. Kahverengi ve beyaz renkli ahlat taşı malzeme ile inşa edilmiştir. İç mekânda bulunan çok değerli çiniler günümüzde mevcut değildir. Türbesi günümüze sağlam olarak ulaşmıştır
Süleyman Han Camii
|
| Van Kalesi'nde kalenin tam da en yüksek yerinde inşa edilen ve minaresi göğü delercesine bulutlara doğru yükselen Süleyman Han Camisi�nin tarihinin Hz. Davut'a dayandığı rivayet edilir. |
Evliya Çelebi, Kule Camii ya da Vanu (Vank) Camii olarak adlandırılan bu caminin Hz. Davut zamanında yapıldığını ve eski bir ibadet yeri olduğunu daha sonra İslam'ın yayılışıyla beraber mescid yapıldığını, yüzlerce hükümdarın eline düştüğünü ve yine cami olarak 1533'te Sultan Süleyman tarafından tamir edilerek Süleyman Han Camii olarak adının konulduğunu belirtir. Kalenin zirvesine inşa edilen bu caminin minaresi bulutların içinden çıkmaz. Cami kare planlı olup üzeri düz toprak damla örtülüdür. Caminin doğu cephesinde yer alan minare kare prizmal kaideli ve silindirik gövdelidir. Minaresi Osmanlının yöreye hâkimiyetini gösteren sembol bir yapıdır. Kaide ve gövdesi kesme taş malzemeden yapılmıştır. Minarenin şerefe korkulukları ve üst kesimi yıkılmış haldedir. İç Kale�de bulunan yegâne camidir. Bütün pencereleri aşağı şehre yani Eski Van'a ve Edremit sahrasındaki bağ ve bahçelere bakar. Van Kalesinin görünümünü etkileyen önemli yapılardan biridir.
Urartulardan Osmanlılara kadar yerleşime sahne olan Van Kalesi Osmanlı döneminde, iç kale sur duvarları, iki giriş kapısı, cephanelik, ambar, kuleler ve Vandaki ilk İslam eseri olma özelliğini taşıyan Süleyman Han Cami eklenmiştir.
Evliya Çelebi, Kule Camii ya da Vanu (Vank) Camii olarak adlandırılan bu caminin Hz. Davut zamanında yapıldığını ve eski bir ibadet yeri olduğunu daha sonra İslam'ın yayılışıyla beraber mescid yapıldığını, yüzlerce hükümdarın eline düştüğünü ve yine cami olarak 1533'te Sultan Süleyman tarafından tamir edilerek Süleyman Han Camii olarak adının konulduğunu belirtir. Kalenin zirvesine inşa edilen bu caminin minaresi bulutların içinden çıkmaz. Cami kare planlı olup üzeri düz toprak damla örtülüdür. Caminin doğu cephesinde yer alan minare kare prizmal kaideli ve silindirik gövdelidir. Minaresi Osmanlının yöreye hâkimiyetini gösteren sembol bir yapıdır. Kaide ve gövdesi kesme taş malzemeden yapılmıştır. Minarenin şerefe korkulukları ve üst kesimi yıkılmış haldedir. İç Kale�de bulunan yegâne camidir. Bütün pencereleri aşağı şehre yani Eski Van'a ve Edremit sahrasındaki bağ ve bahçelere bakar. Van Kalesinin görünümünü etkileyen önemli yapılardan biridir.
Urartulardan Osmanlılara kadar yerleşime sahne olan Van Kalesi Osmanlı döneminde, iç kale sur duvarları, iki giriş kapısı, cephanelik, ambar, kuleler ve Vandaki ilk İslam eseri olma özelliğini taşıyan Süleyman Han Cami eklenmiştir.
Gevaş İzzettin Şir Camii
|
| Cami, Gevaş ilçe merkezinde Hişet Mahallesi�nde bulunmaktadır. |
Genel olarak Van-Hakkâri hâkimi İzzeddin Şir tarafından 14-15. yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Bir Selçuklu eseridir. Yapı plan olarak kare planlı bir cami ile bunu kuzeyine bitişik medreseden oluşmaktadır.
Yapının batı cephesinin kuzey kesiminde yer alan bir taç kapıdan medrese avlusuna, buradan da ikinci bir kapı ile camiye geçilmektedir. Halime Hatun tarafından babası İzzeddin Şir anısına yaptırılmıştır. Cami halk arasınsa İzdişir cami olarak anılmaktadır
Kızıl Camii
|
| Eski Vanın doğusunda, Tebriz Kapı Mahallesinde, Ulu Cami yakınında bulunmaktadır. Sinaniye Cami ismi ile de tanınan bu yapının kitabesi günümüze gelemediğinden yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. |
Günümüze cami yıkılmış, yalnızca tuğla minare ile buna sonradan eklenen dikdörtgen planlı küçük bir yapı kalıntısı gelebilmiştir. Yıkılan caminin yerine ikinci bir cami yapılmış olup cami kesme taş duvarlarla örülmüştür. Bu yapıdan da yalnızca son cemaat yerinin kalıntıları günümüze gelebilmiştir. Bu kalıntılara dayanılarak ibadet mekânının ortada kubbe, iki yanda da iki beşik tonozla örtülü olduğu anlaşılmaktadır. Kıble duvarında ise mihrap nişi ile iki yanındaki birer pencere bulunmaktadır. Bezemeleri döküldüğünden bu konuda bir bilgi bulunmamaktadır.
Caminin orijinal minaresi taş kare bir kaide üzerine tuğladan silindirik olarak yapılmıştır. Yuvarlak gövdenin üzeri tuğladan eşkenar dörtgen ve geometrik motiflerle bezenmiştir. Ayrıca üst kısımlarda kesme tuğlalardan sekiz kollu geçmeler, sekiz ve beş köşeli yıldızlardan oluşan bezemeler yapılmıştır. Bunların kenarları da lacivert ve firuze renkli çinilerle tamamlanmıştır. Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1534 yılında tamir ettirildiğini kabul edilmektedir. Minaresi Osmanlı'nın yöreye hâkimiyetini gösteren sembol bir yapıdır.
Ulu Cami
|
| Eski Vanda Tebrizkapı Mahallesinde bulunan cami, günümüze temel seviyesinde duvarları ve tuğla minareleri ile gelebilmiştir. Kitabesi olmadığından yapım tarihi kesin olarak bilinmemaktedir. |
Mimari özelliklerinden ve tarihi kaynaklardan Selçuklu döneminde Ahlatşahlar tarafından XII. da inşa edildiği kabul görmektedir.I.Sökmen 1100-1112 veya II. Sökmen 1128-1185 zamanında bu caminin yapıldığı düşünülmektedir.
Cami plan olarak, dikdörtgen planlı mihrap önü kubbeli ve çok destekli camiler grubuna girmektedir. Camiye kuzey duvarın batı köşesine açılmış bir taç kapıdan girilmektedir. Günümüze kadar ulaşan minaresi kuzeybatı köşede yükselmektedir. Van Ulu camisinin bezemelerinde çini malzeme kullanılmıştır. Gerek tuğla yapım tekniğine gerekse de bezemelerine göre, Van Ulu Cami Büyük Selçuklu geleneğinin Anadoludaki bir uzantısı olarak görülmektedir.
Bu caminin en önemli özelliği Vandaki diğer camilerden farklı olarak bir kubbe ile değil konik bir çatı ile üst örtünün örtülmüş olmasıdır.
