VAN HAKKINDA 
Yedi Kilise
|
| Erek Dağının eteklerinde kurulmuş olan bu manastır, bugün Van Merkeze bağlı, Yukarı Bakraçlı köyünde yer almaktadır. |
III. Yüzyılın sonlarında Azize Gayene ve Hripsime Hz. İsanın çarmıha gerildiği haçın bir parçasını buraya getirmişlerdir. Söylentiye göre haçın bu parçası bir keşiş tarafından Varag Dağında bulunmuş ve Varagavank Manastırına götürülmüştür. VII. Yüzyıldan sonra da bu haç parçası kaybolmuştur. Kral Serekerimin bu manastırı genişleterek yenilemesi de bu haça bağlanmaktadır. 1003-1021 tarihleri arasında inşa edilen Kutsal Meryem Ana Kilisesi Dıştan doğu batı doğrultusunda dikdörtgen planlı yapı, içten dörtlü yonca planlı olarak yapılmıştır. İç mekânı dört yöne açılmış, yarım daire planlı nişlerle köşelere yerleştirilmiş odalar oluşturmaktadır. Kapı dıştan içe doğru kademelenme yapan çeşitli silme ve bordürlerle çerçevelenmiştir. Çerçeve, sivri kemerli olarak kapıyı kuşatmaktadır. Burası zengin bir süsleme anlayışı ile tertip edilmiştir. Mukarnaslar, rumiler, haç motifleri ve kaval silmeler bu hareketliliği artırıcı unsurlardır.Kilisenin batısına Aziz Kevork Jamatonu olarak bilinen bir jamatun eklenmiştir. Sivri kemerlerle birbirinden ayrılmış bölümlerin her biri kubbe ile örtülmüştür. kubbeli tonozlara sahiptir. Jamatundan kiliseye geçiş kapısı özellikle çok süslüdür ve Ermeni, Türk ve Fars motifleri karışımından faydalanmıştır.
Bununla batı cephesinde yer alan portal dikkat çekicidir. bir diğer yap ise günümüzde yıkılmış bulunan St. Seal şapelidir. Kutsal Meryem Ana Kilisesinin kuzey batısına bitişik olarak yapılmış ve kiliseden bir koridorla geçilmektedir. Jamatonun kuzeyindeki Kutsal Haç Kilisesi, 1817�de eklenmiştir. Doğu batı doğrultusunda uzanan tek nefli bir yapıdır.Diğer bir yapı ise, jamatonun güney duvarına 1849 yılında eklenmiş olan St. Sion Kilisesidir. Bu da dikdörtgen planlı ve tek bölümlüdür. Üzeri doğu batı doğrultusunda uzanan beşik tonozla örtülüdür. Jamatonun batısına eklenen çan kulesinin alt kısmı üç gözlü revak şeklinde düzenlenmiştir. Bunun üzerindeki çan kulesi yıkılmıştır. Ortadaki iki sütunun başlıkları dikkat çekmektedir. İki yandan duvarlarla kapatılmış üç gözün üzerleri beşik tonozla örtülüdür.
Yanal(Soradir)Kilisesi
|
| Van ili Başkale ilçesi, Yanal Köyünde bulunan bu kilise St.Ejmiacin adına yapılmıştır. VII.-IX. yüzyıllara tarihlendirilen kilisenin kitabesi günümüze gelememiştir. |
Rivayete göre 19. yüzyıl başlarına kadar, kilisede Hz. İsaya ait havlu ile Aziz Bartalmayın kemeri burada muhafaza edilmekteydi. Kilise hafif kırmızımtırak düzgün kesme taştan dört yonca yaprağı plan düzenindedir. Kilisenin doğu ve batı kolları oldukça uzun tutulmuş, orta mekân karşılıklı ikişer kemerin birbirleri ile kesişmesinden meydana gelmiş kaburgalı yüksek kasnaklı bir kubbe ile örtülmüştür. Kubbenin üzerine oturduğu kasnak köşeleri pahlanmış kare biçimindedir. Doğu yönündeki apsis dışarıya doğru çıkıntılıdır.
ST.Bartholomeus Kilisesi
|
| Van ili Başkale ilçesine bağlı Albayrak Köyünde bulunan bu kilise Büyük Zap Vadisine bakan bir tepe üzerinde yer almaktadır. |
Kilisenin en önemli özelliği Havari Bartalmayın burada gömülmüş olmasıdır. Burada çok önceki devirlerden kalma bir tapınağın olabileceği düşünülmektedir.
Kitabesi günümüze gelememekle beraber yapı üslubundan XIII.-XIV. yüzyıllarda yapıldığı sanılmaktadır. Kilise, çeşitli dönemlerde onarım geçirmiş olup, günümüze gelen yapı XIX. yüzyıl özelliklerini taşımaktadır. Kilise doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen bir alan üzerindedir. Düzgün kesme taştan yapılan kilisenin anıtsal girişi batı yönündedir. Sivri kemerli alınlıklı portal dikdörtgen bir çerçeve içerisine alınmış ve köşe sütunları ile de sınırlandırılmıştır. Portal girintisinin alınlığında iki süvarinin birbirleri ile mücadelesi kabartma olarak yapılmıştır. Bunun üzerindeki alınlıkta da Tanrı ve Melek tasvirleri bulunmaktadır. Buradaki Tanrı altı meleğin taşıdığı bir taht üzerinde oturur konumdadır. Tanrının omuzlarında güvercinler, ayakları altında da aslan figürleri bulunmaktadır. Buradan içerisine girilen jamaton, kare planlı, karşılıklı dört kemerin taşıdığı çapraz tonozlarla örtülmüştür. Günümüze bu üst örtüden yalnızca kemerler gelmiş onun dışındaki tonozlar yıkılmıştır. Kilise, merkezi kubbeli ve haç planlıdır. Doğudaki apsis beş kemerli olup yanlarında papaz hücresi yer almaktadır. Bu kilise ile ilgili eski resimlerden yüksek kasnaklı kubbenin konik külahlı olduğu anlaşılmaktadır. Kilise girişinde, özellikle batı cephesinde figürlü plastik kabarmalara rastlanmaktadır.
Saint Thomas Manastırı
|
| Altın saç köyünün 5 km, kuzey batısında Van Gölü�ne bakan bir vadinin yamacında kurulmuştur. |
Kilise göle karşı tarifsiz güzel manzaralı bir tepe üzerinde kurulmuştur. Havarilerden Aziz Thomasa ait kutsal eşyaların saklanması amacıyla yapılan manastır hakkında 13 yya ait bilgiler bulunmaktadır. 1671 yılındaki onarımdan sonra batı kısmına Jamatun ilave edilen kilise 18.y.y sonlarında yağmalanmıştır. Manastır günümüzde sağlam olarak ulaşabilmiştir. Bu kilise dıştan dikdörtgen planda ele alınmıştır. Orta mekan içten kubbe, dıştan on iki kenarlı yüksek bir kasnak ve bir külahla örtülmüştür. İç mekan batı duvarında ve kubbe kasnağında açılan pencerelerle aydınlatılmıştır. Kilise göle karşı tarifsiz güzel manzaralı bir tepe üzerinde kurulmuştur. Havarilerden Aziz Thomas�a ait kutsal eşyaların saklanması amacıyla yapılan manastır hakkında 13 yya ait bilgiler bulunmaktadır. 1671 yılındaki onarımdan sonra batı kısmına Jamatun ilave edilen kilise 18.y.y sonlarında yağmalanmıştır. Manastır günümüzde sağlam olarak ulaşabilmiştir. Bu kilise dıştan dikdörtgen planda ele alınmıştır. Orta mekan içten kubbe, dıştan on iki kenarlı yüksek bir kasnak ve bir külahla örtülmüştür. İç mekan batı duvarında ve kubbe kasnağında açılan pencerelerle aydınlatılmıştır
Saint Stefanos Kilisesi
|
| Van ili Muradiye ilçesinin 2,5 km batısında kilise mahallesinde yer almaktadır. Bend-i Mahi çayının hemen yanında yükselen Aksorık dağının yamacında kurulmuştur. |
Kilise çevresindeki mezar şapeli ve keşiş hücreleri ile birlikte bir manastırın parçasıdır. Ancak günümüzde keşiş hücreleri yıkılmış olup sadece temel kalıntıları belli olmaktadır. Kilise ise oldukça iyi durumda kalabilmiştir. Doğu-batı istikametinde girişteki tonozlu mekânla birlikte 11,50x7,40 m ölçülerinde dikdörtgen planda inşa edilen kilisenin yüksekliği 12 km'dir. Yapıya şimdi yıkılmış olan batıdaki bir kapı ile girilmektedir. Güney cephesi yıkık tonozlu mekândan sivri kemerli bir açıklıkla doğuda yer alan naosa, kuzeyinde yer alan bir kapı ile de Saint Etienne'nin mezar şapeline geçilmektedir.
Saint Marinos Kilisesi
|
| Gürpınarın 6 km. batısındaki Ark Köyünün 2 km. yukarısında CadıTaşmış Dağı yamacında bulunmaktadır. |
Kiliseye 45 dakikalık bir tırmanış ile varılmaktadır. XIX. Yüzyılda üç yüz rahibenin bulunduğu önemli bir merkez olduğu belirtilmektedir. Terk edildikten sonra önemli ölçüde harap olan manastırın etrafı yüksek bir avlu ile çevrelenmiştir. İçinde değişik amaçlı hizmet odaları ve kilise bulunmaktadır. Kilise yörede nadir görülen Yunan haçı planında yapılmıştır. Dikdörtgen planlı olup, orta mekânı örten bir kubbe vardır. İç mekan pencerelerle aydınlatılmıştır. Kubbenin ortası yıkılmıştır. Kilise kesme taşlarla yapılmıştır.
Kırmızı Kilise
|
| köyünün kuzeyindeki vadi içinde yer alan kilise Kral Gagik tarafından yaptırıldığı ve Kral Gagik�in burada ilkbaharda üç ay kaldığı rivayet edilmektedir. |
Ancak düşük işçilik kalitesiyle bu dönemde yapılan yapılara pek benzememektedir. Taş haç kabartmalar üzerindeki tarihlemelere dayanarak kilisenin 13. yüzyılın ikinci yarısından sonra yapılmış olabileceği tahmin edilmektedir. Yapı kompleksi iki kiliseden oluşmaktadır. Ana kilise hol planlıdır. Doğuda dairesel derin apse, kuzey ve güney yönlerinde kalın duvarlar bulunmaktadır. Dış duvar üzerinde zengin işlemeli haç kabartmalı taş bloklar dikkati çekmektedir. Küçük kilise girişi batıya bakmaktadır. Ana kiliseden sonra yapılmıştır.
Azize Kadınlar Manastırı
|
| Bahçesaray ilçesinin Elmakaya köyü yakınlarında yer almaktadır. |
Manastıra yaklaşık bir saatlik zorlu bir yürüyüş sonrasında varılır. Kilise 12 ve 13 yüzyılda inşa edilmiştir. Manastırın bir rölik parçasını saklamak amacıyla yapılmıştır. Manastırda jamatun binası ve keşiş hücrelerinden oluşmaktadır.
Diğer Kiliseler
|
| Van ve ilçelerdinde bunlardan başka günümüze ulaşan bir çok kilise ve manastır yapısı mevcuttur. |
- Eski Van'da Çifte Kilise
- Erciş'te Salmanağa Kilisesi
- Yanal (Soradir) Kilisesi
- Muradiye'de St. Etienne Kilisesi
- Gevaş Kırmızı Kilise
- St Tomas Manastırı ve Deveboynu Manastırı
- Bahçesaray Aparank Manastırı
- Dire Gele (St. Georges Kilisesi)
- St. Jacgues Kilisesi ve Andzghousts Kilisesi
- Çatak Elmalı Kilisesi ile Ziv Hişet ve Aşağı Hiris kiliseleri
- Gürpınar St. Merinos Kilisesi
- Albayrak St. Bartholomeusbunların başlıcalarıdır.
