Mir Hasan Veli Medresesi
|
| Bahçesaray'ın girişinde mezarlık içerisinde bulunan medrese Mir Hasan Veli tarafından XVI. yüzyıl. içerisinde yaptırılmıştır |
Biri 1737, diğeri 1858 olmak üzere iki onarım kitabesi bulunmaktadır.
Yapının günümüze zemin kat kuzey hücreleri gelebilmiş, diğer kısımlar temel seviyesine kadar yıkılmıştır. Kareye yakın dikdörtgen bir alana oturan medreseye güney cephenin ortasına açılmış kapıda girilmektedir. Ortada bir giriş holü, bunun iki yanında büyükçe birer oda olduğu tahmin edilmektedir. Kuzeyde ise, dikdörtgen planlı, üzerleri beşik tonoz örtülü beş oda sıralanmaktadır. Bunlardan ortadaki üç tanesi sağlamdır. Kalan izlerden iki katlı olduğu anlaşılan yapı, moloz taş malzeme ile inşa edilmiştir.
Hüsrev Paşa Medresesi
|
| Eski Van şehrinin Orta Kapı mahallesinde yer almaktadır. Medreseye ait kitabe olmamasına karşın caminin giriş kapısı üzerindeki kitabeden ve külliyeye ait vakfiyeden külliyenin 1568 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. |
Medrese, caminin kuzeyinde avluyu U biçiminde saran öğrenci hücreleri ve bu hücrelerin önünde U biçiminde eklenen revaklardan oluşmaktadır. Caminin kuzeyinde avluyu U biçiminde saran medrese, dikdörtgen bir alana oturmaktadır. Ayrıca caminin minare kaidesi ile son camaat yerini karşılayacak şekilde kare planlı bir dershane eklenmiştir. Caminin batısına yapılan büyük bir dershanesi ve avlusunda yuvarlak formlu havuzu bulunur. Köşelerdekilerle beraber hücre sayısı 15 tanedir. Plan özellikleri ile medrese, Klasik Osmanlı medreselerinin genel şemasına örnek gösterilir.
Hasan Bey Medresesi (Hoşap)
|
| Van'dan Hoşap'a girişte, yolun hemen kuzeyinde yer almaktadır |
Inşa kitabesine göre, Mahmudi Hasan Bey tarafından 1563 yılında yaptırılmıştır. Avlulu, iki kanatlı medreseler grubundaki yapının güneyinde dışa beş kenarlı taşıntı yapan mescit kısmı yer almaktadır. Güneybatı köşesine türbe eklenmiştir.
Asimetrik planlı medresenin batısında üç, doğusunda beş oda yer almaktadır. Bu odaların üzerleri beşik tonozla örtülü olup, dıştan düz toprak dam kaplıdır. Avludan birer kapıyla girilen odaların dışa açılan mazgal pencereleri mevcuttur. Cephelerinde düzgün kesme taş malzeme, iç kısımlarında ise, moloz taş malzeme görülmektedir. Süsleme unsuru bulunmamaktadır.
Evliya Bey Medresesi
|
| Hoşapın merkezinde yer alan Gevirhan mezarlığının doğusunda yer almaktadır. |
Medrese kitabesinde tarihe yer verilmemiştir. Yalnız medresenin Mahmudi Evliya Bey tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Evliya Beyin yaşadığı döneme bakarak medrese XVII yüzyılın III çeyreği içinde yapıldığı tahmin edilmektedir.
Medrese, kareye yakın plan ölçülerindedir. Yapıyı avlunun doğu ve batısına yerleştirilen hücrelerle ve güneyindeki sekizgen planlı mescit ve bunu doğusunda yan yana iki odadan meydana gelmiştir. Medrese, doğu ve batıdan avluya açılan hücrelerle, güneyindeki dershane ve bunu doğusundaki iki odadan oluşmaktadır. Kuzey güney doğrultuda uzanan dikdörtgen planlı avluya iki kapıdan girilmektedir.
Medresenin batı kanadında üç hücre yer almaktadır. Bu hücreler ölçüleri birbirinden az farklarla değişen kareye yakın birer plana sahiptir. Üzerleri içten beşik tonozla dıştan düz toprak damla örtülmüştür. Medresenin doğu kanadında ise, üç hücre yer almaktadır. Bunlar dikdörtgen plan özelliği göstermektedir.. Avlunun güneyine, dershane aynı zamanda mescit olarak düzenlenmiştir. Yapının genelinde moloz taş kullanılmıştır.
Başkale Pizan Hüsrev Paşa Medresesi
|
| Başkale'nin Pizan (Örenkale) köyünde bulunan medrese, kitabesine göre Hüsrev Bey tarafından 1653 tarihinde yaptırılmıştır. |
Kuzeydoğu - güneybatı istikametinde kareye yakın dikdörtgen planlı yapı; avlulu, iki katlı ve iki kanatlı medreseler grubuna girmektedir. Revaklı avlunun gerisinde güneydoğu tarafda dört, kuzeybatıda ise üç oda yer almaktadır. Alt ve üst katlarda oda sayısı aynıdır. Kuzeybatı kanadın alt katındaki büyükçe mekan mescid olarak düzenlenmiştir. Bunun güney tarafına verev biçimde mihrab nişi yerleştirilmiştir. Kuzeydoğu cepheye açılmış, sivri kemerli bir girinti içerisindeki kapıdan avluya girilmektedir. Kapı üzerinde kitabesi bulunmaktadır. Yapıda moloz taş malzeme görülmektedir. Herhangi bir süsleme mevcut değildir.
VAN HAKKINDA 
